ZOOLOJİ
Aksolotllar neden uzuvlarını yenileyebilir?
Aksolotllar; bacaklarını, kuyruklarını ve bazı organ dokularını büyük ölçüde yenileyebilme yetenekleriyle tanınan semenderlerdir.
Aksolotl nedir?
Aksolotl, bilimsel adıyla Ambystoma mexicanum, Meksika kökenli suda yaşayan bir semender türüdür.
Çoğu semender gelişim sırasında karaya uyum sağlayan yetişkin bir forma geçerken aksolotllar yaşamları boyunca larvaya benzeyen sucul özelliklerini korur.
Rejenerasyon ne demektir?
Rejenerasyon, zarar gören veya kaybedilen bir vücut bölümünün yeniden oluşturulmasıdır.
İnsanlarda küçük yaralar iyileşebilir ancak kaybedilen bir kol veya bacak yeniden oluşmaz. Aksolotllarda ise bazı uzuvlar kemikleri, kasları, sinirleri ve damarlarıyla birlikte yeniden gelişebilir.
Uzuv nasıl yeniden oluşur?
- Yaralanan bölgenin üzeri hızlı şekilde hücrelerle kaplanır.
- Yaranın yakınındaki bazı hücreler daha esnek bir duruma geçer.
- Bu hücreler yara bölgesinde blastema adı verilen bir yapı oluşturur.
- Blastemadaki hücreler çoğalır ve gerekli dokulara dönüşür.
- Kemik, kas, sinir ve deri yeniden düzenlenerek uzuv oluşur.
Blastema nedir?
Blastema, yenilenen uzvun oluşacağı bölgede biriken ve çoğalabilen hücrelerden oluşan geçici yapıdır.
Bu hücreler gelişim sırasında aldıkları sinyallere göre kas, kemik, deri ve diğer doku türlerinin oluşmasına katkı sağlar.
Bilim insanları neden aksolotlları araştırıyor?
Aksolotlların rejenerasyon yeteneği; yara iyileşmesi, sinir hasarı ve doku yenilenmesi gibi konuların anlaşılmasına yardımcı olabilir.
Ancak aksolotlların yapabildiği yenilenmenin doğrudan insanlarda uygulanabileceği anlamına gelmez. Bunun için çok daha fazla araştırma gerekir.